Kozijnen schilderen kost een fractie van kozijnen vervangen. Het probleem is dat mensen vaak pas gaan kijken als schilderen al niet meer genoeg is. In dit artikel: vier tests die je zelf in tien minuten kunt doen, en wat elk scenario kost.
Test 1: de duimtest onderaan de stijl
Het water dat langs een kozijn loopt, blijft onderaan de verticale stijl staan — precies waar het hout op de onderdorpel rust. Dat is bij vrijwel elk verrot kozijn de plek waar het begint. Druk daar met je duim of een schroevendraaier op het hout.
Hard en veerkrachtig: gezond hout, schilderen volstaat. Zacht, sponzig of het geeft mee: er zit rot in en schilderen alleen sluit het probleem alleen maar in.
Test 2: hoe diep zit de rot?
Voelt het zacht, prik dan met een schroevendraaier voorzichtig in het hout en kijk hoe ver je komt.
- Tot 1 cm diep — beginnende rot. Uitfrezen en vullen met tweecomponenten reparatiehout. Gaat jaren mee, kost een fractie van vervangen.
- 1 tot 3 cm — herstel is nog mogelijk maar het wordt serieus werk. Vaak wordt een deel van de stijl of de onderdorpel vervangen.
- Meer dan 3 cm, of je komt er dwars doorheen — het hout is constructief weg. Herstellen heeft geen zin; het kozijn of het aangetaste deel moet vervangen.
Test 3: de verflaag zelf
Kijk naar het verfoppervlak op een zonnige gevel. Zitten er alleen fijne haarscheurtjes en is de verf hier en daar dof, dan zit je precies op het goede moment: schuren, gronden en overschilderen. Bladdert de verf in vlokken en zie je kaal hout, dan is er al water bij het hout gekomen en moet je sneller handelen.
Doe deze controle in het najaar, niet in het voorjaar. Na een droge zomer ziet houtwerk er beter uit dan het is; na de natte maanden zie je eerlijker wat er aan de hand is.
Test 4: de kitnaad rond het glas
Dit is de meest onderschatte plek. De kitnaad tussen het glas en het kozijn houdt water buiten. Is die gescheurd, hard geworden of laat hij los, dan loopt regenwater erachter en komt het er niet meer uit. Een groot deel van de houtrot die wij tegenkomen is terug te voeren op een kitnaad die tien jaar geleden had moeten worden vervangen.
Het goede nieuws: kitnaden vernieuwen is goedkoop en gaat standaard mee bij buitenschilderwerk. Het slechte nieuws: als je het niet doet, betaal je het later terug in houtwerk.
Oude kozijnen opknappen: herstellen in vier stappen
Vallen je kozijnen in de categorie "wel verweerd, niet rot", dan is opknappen bijna altijd de goedkoopste route. Zo pakken wij het aan:
- Kaal en schoon. Losse verf afsteken, de rest opschuren tot een matte, vaste ondergrond. Kale plekken gronden met een hechtprimer voor hout.
- Kleine rot uitfrezen en vullen. Plekken tot een paar centimeter frezen we uit tot gezond hout en vullen we met tweecomponenten reparatiehout. Dat is harder dan het oorspronkelijke hout en gaat jaren mee.
- Kitnaden vernieuwen. Oude, gescheurde kit rond het glas snijden we weg en vervangen we. Dit is de stap die de meeste mensen overslaan en de meest voorkomende oorzaak van nieuwe rot.
- Twee lagen aflak. Buiten met Sigma buitenlak, binnen met watergedragen lak die niet vergeelt. Pas dan zit er weer een waterdichte huid om het hout.
Reken voor opknappen op de normale schilderprijs per m² (€20 tot €40 buiten) plus het herstelwerk; wat dat per kozijn betekent staat in kozijnen schilderen: kosten per kozijn.
Wat kost welk scenario?
- Schilderen — €20 tot €40 per m² buitenschilderwerk. Voor een standaard raamkozijn ongeveer €80 tot €150, voor een groot kozijn met openslaande deuren €250 tot €400.
- Houtrot herstellen — €75 tot €250 per plek, afhankelijk van de omvang. Vaak in combinatie met het schilderwerk.
- Onderdorpel of stijl vervangen — €250 tot €600 per kozijn, plus schilderwerk.
- Compleet kozijn vervangen — €800 tot €2.500 per kozijn inclusief glas en plaatsing, afhankelijk van formaat en materiaal.
Het verschil tussen op tijd schilderen en te laat vervangen is dus al snel een factor tien. Dat is de hele reden dat schilderonderhoud geen luxe is maar de goedkoopste vorm van woningonderhoud die er bestaat.
Wanneer is vervangen tóch de betere keuze?
Soms is het hout gezond maar het kozijn niet meer van deze tijd. Zit er nog enkel glas in, of dubbel glas van voor 1995, dan verlies je elke winter energie die je met een nieuw kozijn met HR++ of triple glas terugverdient. Ook als meer dan de helft van je kozijnen serieus herstel nodig heeft, is vervangen in één keer vaak rendabeler dan jarenlang blijven repareren.
Maar: dat is een isolatie-afweging, geen onderhoudsafweging. Verwar de twee niet. Een gezond houten kozijn met HR++ glas heeft geen enkele reden om vervangen te worden — dat gaat met normaal onderhoud nog dertig jaar mee.
